shop-cart

Now Reading: Dwa jeziora Słowińskiego Parku Narodowego

Dwa jeziora Słowińskiego Parku Narodowego

Dwa jeziora Słowińskiego Parku Narodowego


Jak powstały jeziora Łebsko i Gardno?

Ktoś być może pokusi się by postawić takie pytanie. Odpowiedź jest bardzo prosta, wystarczyło uważać na geografii w czwartej klasie szkoły podstawowej.  Są to dwa klasyczne jeziora przybrzeżne . Płytkie o dużej powierzchni, które dawniej były zwykłą zatoką morską odciętą od morza. W Polsce to tego typu jeziora możemy zaliczyć jeszcze: Jezioro Dołgie Wielkie, Dołgie Małe, Sarbsko, Bukowo, Wicko, Koprowo, Jamno, Resko Przymorskie, Liwia Łuża i Kopań.  Na samym początku mamy małe zatoczki – wodne zbiorniki oddzielone mierzeją. Brak dostępu do wody słonej sprawia po latach,  że jeziora przybrzeżne mają w sobie wyłącznie wodę słodką. Następnie zatoki morskie odcinają się piaszczystymi mierzejami, a te powstają w skutek prądów morskich i wiatrów, które przesuwają (nazywamy ten proces akumulacyjną działalnością morza) ziemię aż do jej zamknięcia.

Na kuli ziemskiej jeziora gromadzą ok. 280 tys. km3 wody. Powierzchnia ich wszystkich sięga nawet 2,7 mln km2, daje niecałe 2% lądów na Ziemi w ogóle. Jezioro jest naturalnym, śródlądowym wodnym zbiornikiem, w którym występuje misa jeziorna, a ta kumuluje i zbiera w sobie wszelkie wody powierzchniowe. Jeziora zasilane są wpadającymi do nich wodami pochodzącymi z rzek. Niekiedy są to także wody opadowe oraz podziemne, a te mają swoje miejsce pod poziomem morza. Jak już pisałam w poprzednim tekście Jeziora Łebsko i Gardno znajdują się w całości w Słowińskim Parku Narodowym. Tutejsze wiatry sprawiają, że woda głębinowa „miesza się” z tą znajdującą się na powierzchni dzięki czemu latem temperatura wody na powierzchni i w głębinie jest taka sama. Cały proces dodatkowo sprawia, że te jeziora są bardzo bogate w tlen.

 

Jezioro Gardeńskie, Gardno to jezioro przybrzeżne mieszczące się na Wybrzeżu Słowińskim. Od Bałtyku dzieli je piaszczysta mierzeja oraz rzeka Łupawa. Jego powierzchnia wynosi blisko 2470 ha zaś jego maksymalna głębokość to 2,6 m.  Niedaleko znajduje się rezerwat Wyspa Kamienna. Znajdziemy tutaj idealne warunki do uprawiania, wszelkiego rodzaju turystyki, także tej kwalifikowanej. Na czas kilku miesięcy rok rocznie przyjeżdżają tutaj fanatycy windsurfingu, a także żeglarze i wędkarze. Każdego roku można też zauważyć jak oprócz kwitnącej turystyki rozwija się także baza hotelowa.

Stan wody Jeziora Gardeńskiego

Do najważniejszych czynników wywierających decydujący wpływ na stany wody jeziora należą silne wiatry i zmiany poziomu zwierciadła wody w morzu. Oba te zjawiska występują najczęściej w okresie od listopada do lutego. Panujące w tym czasie silne wiatry z sektora północno-zachodniego powodują zjawisko napływu wód morskich do jeziora. Nierzadkie są przypadki napływu wód morskich latem, w okresach niewielkiego spadku wody Łupawy między morzem a jeziorem. Z przeprowadzanych analiz wynika, że wysokie stany wody jeziora powodowane były głównie przez wiatr z kierunków N, W, NW i SW. Wiatr z sektora NE, E, SE wpływa zdecydowanie na obniżenie poziomu wody w jeziorze. Wiatr z kierunków N, W, NW stanowi niewielki procent w stosunku do wiatru z pozostałych, przeważających kierunków, których największa częstość przypada na miesiące zimowe.

Jezioro Łebsko to jezioro – uwaga tutaj niespodzianka – przybrzeżne również na Wybrzeżu Słowińskim. Jest to trzecie w kolejności (powierzchni) największe jezioro w Polsce. Jego powierzchnia to 7142 ha, jego długość to 16,4 km, zaś szerokość wynosi 7,6 km a maksymalna głębokość sięga 6,3 m. W przeciwieństwie do innych jezior przybrzeżnych Łebsko powstało w skutek podniesienia się poziomu morza i zalania łąk. Nie było zatoką morską.

Łebsko

Jest trzecim największym pod względem powierzchni jeziorem w Polsce, po Śniardwach i Mamrach. Stanowi natomiast największe jezioro przybrzeżne oraz największy zbiornik wodny w Słowińskim Parku Narodowym. Zajmuje

 powierzchnię 71,4 km². Maksymalna głębokość dochodzi do 6,3 m, średnia wynosi 1,6 m. Pojemność jeziora to 0,118 km³. Ma 16,4 km długości oraz 7,6 km szerokości. Długość linii brzegowej mierzy 55,4 km. Przez Łebsko przepływa rzeka Łeba, uchodząca do Morza Bałtyckiego. Wnosi ona do jeziora 11 m³ wody na sekundę. Łebsko jest zbiornikiem słonawowodnym. Za sprawą krótkiego odcinka ujściowego rzeki między jeziorem a morzem, w Łebsku dochodzi do okresowego napływu wód słonych z Bałtyku. W czasie tego zjawiska zasolenie jeziora może dochodzić do 3‰. Zbiornik posiada także połączenie kanałami z jeziorami Gardno i Sarbsko. Ze względu na typ miktyczny Łebsko zaklasyfikowano do jezior polimiktycznych, c

 

zyli takich, w których obserwuje się częste mieszanie wód. Niewielka głębokość średnia oraz akumulacyjna działalność Łeby sprzyjają szybkiemu wypłycaniu misy jeziora. Proces ten skutkuje zarastaniem zbiornika, a co za tym idzie stałym zmniejszaniem się jego powierzchni. Do ciągłej zmiany powierzchni jeziora przyczynia się również osadzanie piasku u północnego brzegu. Nawiewany on jest z wydm, przemieszczających się w kierunku południowo-wschodnim. W latach 1891 – 1965 linia brzegowa z przesuwała się z prędkością 0,5 – 1,2 m/rok. W okresie od 1884 r. do 1920 r. Łebsko zmniejszyło się o 104 ha. Od 1941 r. obszar zajmowany przez zbiornik uległ zredukowaniu o około 382 ha. Zjawisko wypłacania jeziora dotyczy całej jego powierzchni. Zmiany poziomu lustra wody w jeziorze oraz w odcinku ujściowym Łeby są od siebie zależne. Determinują je głównie zmiany poziomu lustra wody w Bałtyku. W lutym, marcu oraz kwietniu obserwuje się największe amplitudy między średnimi poziomami wody w Łebsku i w ujściu Łeby, najmniejsze zaś w maju, czerwcu oraz lipcu. Skrajne wartości stanu wód w jeziorze uwarunkowane są przede wszystkim rozkładem i natężeniem wiatrów.

With

2413

Views


Written by

Beata Latarska

Show Conversation (0)

Bookmark this article

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

0 People Replies to “Dwa jeziora Słowińskiego Parku Narodowego”


More from Teksty Category